PJAK Başkanı Heci Ahmedi’yle Röportaj-H.Yetişen

PJAK Başkanı Heci Ahmedi’yle Röportaj-H.Yetişen

Hülya Yetişen arkadaşımız bu ayki röportajını PJAK Başkanı Heci Ehmedi’yle yaptı. Heci Ehmedi’nin özlü cevaplarında PJAK’ı ve mücadelesini, İ-KDP’nin Kasımlo davasından çekilişini okuyacaksınız. Röportaj bittiğinde ise Doğu Kürdistan’da atan Kürt yüreğine dokunacaksınız.

Röportajın aslı Soranicedir. Bu röportajı Soranice’den Kürtçe ve Türkçeye çeviren Yusuf Mıstonıj’a ve bu röportajın yapılmasında emeği geçen arkadaşlara çok teşekkür ediyoruz.

Hülya Yetişen arkadaşımız PJAK Başkanı’yla İran saldırılarının yeni başladığı dönemde görüştü. Röportajın yayınlanmasıyla ilgili çalışma sürerken, PJAK, 4 Eylül günü savaşın ve şiddetin, sorunların çözümüne katkı sağlamadığına dikkat çekerek, yeni bir ateşkes sürecinden yana oldukları yönünde bir açıklama yaptı.

Haci Ehmedi- 1941 Yılında Doğu Kurdistan’ın Mahabad iline yakın bir köyünde dünyaya geldi. 1963 yılında Prag’da Ekonomi dalında masterini tamamladı. 1978 yılında Dr. Qasımlo ile birlikte İran’a döndü ve 1983 yılına kadar İran Kürdistan Demokrat Partisi (İ-KDP) saflarında yönetici düzeyinde devrimde yerini aldı. 1983 yılında tekrar Avrupa’ya döndü. 1995 yılında Sürgünde Kürdistan Parlamentosu (PKDW) üyesi oldu. 1999 yılına kadar bu görevini sürdürdü. 1999 yılında Kürdistan Ulusal Kongresi (KNK) üyesi oldu. 2004 yılında da Kürdistan Özgür Yaşam Partisi (PJAK) başkanı seçildi.

Hülya Yetişen- Doğu Kürdistan olarak tanınan bölgeyi tarif eder misiniz? Hangi şehirlerden oluşuyor? Bu şehirlerin nüfusu ne kadardır? Kürt nüfusunun genel nüfus içindeki oranı nedir? Kürtler hangi lehçeleri konuşuyor, hangi mezhep veya dine sahipler? Ekonomi hangi sektöre dayanıyor?

Heci Ehmedi- Doğu Kürdistan 4 eyaletten oluşuyor. Bunlar; Îlam, Kirmanşan, Kürdistan ve Batı Azerbaycan’dır. Îlam Eyaleti’nin başkenti Îlam şehridir. Kirmanşan Eyaleti’nin başkenti Kirmanşan kentidir. Kürdistan Eyaleti’nin başkenti Senendec (Sıne) ve Batı Azerbaycan Eyaleti’nin başkenti de Urmiye’dir. Her Eyalet bir kaç şehir ve ilçeden oluşur. Bu Eyalet ve şehirlerin kesin nüfus rakamları elimde yok
.
Doğu Kürdistan Kürtleri, Kürtçe’nin Kurmanci, Sorani, Hewrami, Leki ve Lori lehçelerini konuşur. Burdaki Kürtlerin büyük çoğunluğu Müslüman’dır, Sünni ve Şii mezhebindedirler. Ayrıca Doğu Kürdistan’da Yaresan, Zerdeşti, Bahayi, Hırıstiyan ve Yahudi dinine mensup olanlar da vardır. Doğu Kürdistan halkının geçimi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

Hülya Yetişen- Doğu Kürdistan tarihinde üç önemli aşamadan söz edilir: 1639 tarihli Kasrı Şirin, 1946 Mahabad Cumhuriyeti ve 1982 Otonom Kürdistan. Kısaca bunlardan söz eder misiniz? Bu gün ve geçmişte Doğu Kürdistan’ın statüsü ne olmuştur?

Heci Ehmedi- Kürdistan, 1514 yılındaki Osmanlı İmparatorluğu ile Safavi İmparatorluğu arasında meydana gelen Çaldıran Savaşı’ndan sonra ikiye bölündü. Bu paylaşım, 1639 yılındaki Kasr-ı Şirin Anlaşması ile resmileşti. Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra, Osmanlı İmparatorluğu’nun hâkimiyeti altında bulunan Kürdistan parçası, Türkiye, Irak ve Suriye devletleri arasında paylaştırıldı.

Bu durum günümüze kadar gelmiştir. İkinci Dünya Savaşı sırasında İran, Sovyetler Birliği ve İngiltere tarafından işgal edildi. Sovyetler Birliği tarafından işgal edilen bölümde bulunan Doğu Kürdistan halkı, 1946 yılında başkenti Mahabad olan bir cumhuriyet kurdu. Mahabad Cumhuriyeti yaklaşık 1 yıl kadar yaşadı. 1982 yılında da, Kürtler savaşta idi bu nedenle otonom bir Kürdistan’dan bahsedilemez.

Hülya Yetişen- 1979 İran Devrimi’nden sonra İran Kürdistan Demokratik Partisi – İKDP öncülüğünde özerk bir Kürdistan fiilen kurulmuştu. Bu fiili oluşum ne kadar süre ayakta kaldı. Hangi alanları kapsıyordu? Neden ve nasıl yıkıldı?

Heci Ehmedi-1982 yılında Doğu Kürdistan otonom değildi. 1979 yılındaki İran Halk Devrimi’nden sonra, Kürdistan halkı, Salmas İli’nden Kirmanşan Eyaletine kadar olan bölgeyi kurtarma mücadelesine girişti. Bu sebeple İran-Kürdistan Demokrat Partisi ile İran rejimi arasında çatışmalar baş gösterdi. Diğer yandan İ-KDP ile Komele örgütü arasında da iç çatışmalar başladı. Bu iç çatışma çok şiddetli geçti ve Kürt halkı gün be gün mücadelesinde geri düştü. 1985-86 yıllarında İran İslam Cumhuriyeti, Doğu Kürdistan’ın tümünde kontrolü eline geçirdi.

İran, Güney Kürdistan’daki örgütlerin de yardımı ile, Doğu Kürdistan Partileri’ne bağlı güçleri sınır bölgesindeki dağlardan indirtip sınırdan 200 kilometre uzaklaştırdı. İran İslam Devleti bununla, Kürtlerin iradesini kırdığına inandı. Doğu Kürdistan’daki bütün köy ve mahallelerde karakollar kurdu. Kürt örgütlerinin yenilgisi, halkın irade ve umudunu kırdı.

Kürtlerin eli ile Besic denilen ajan-korucu örgütlenmesi oluşturuldu. 1995 yılında, üniversitelerde okuyan gençler ile yurtsever aydınlar tarafından siyasi istemler etrafında bir hareket oluşturuldu. Bu hareket, eski örgütler gibi geri bir temel üzerinde değil, modern ölçülerde ve Apoizm felsefesi doğrultusunda mücadelesine başladı. 2004 yılında da bu mücadeleden Kürdistan Özgür Yaşam Partisi (Partiya Jiyana Azad a Kurdistanee –PJAK) doğdu. PJAK’ın doğumu, Doğu Kürdistan halkının yüreğinde yeniden umut ve inanç yeşertti. Kürt genç kız ve delikanlıları kafile kafile halkının yaşama yeniden dönmesi için dağların yolunu tuttu, PJAK saflarına katıldılar.

Hülya Yetişen- Humeyni’nin ‘Bir Kürdü öldüren cennete gider’ sözü üzerine yüzlerce Kürt köyünün bombalandığı ve 250 bin Kürd’ün katledildiği söyleniyor. Bu olayı ve o süreci anlatır mısınız?

Heci Ehmedi-Humeyni’nin böyle bir sözü olduğu doğrudur. Humeyni böyle bir fetva verdi ve bunun sonucunda binlerce Kürt peşmergesi ve sivili şehid edildi. Binlerce İran Pasdarı da öldürüldü, yüzlerce Kürt yerleşim yeri viran edildi. Ancak buna ilişkin kesin rakamlar elimde yoktur.

Hülya Yetişen-Şah Rejimi.TUDEH, İKDP ve Humeyni ittifakı sonucu yıkıldı. Humeyni iktidara geldi. Dr. Qasımlo ve birçok önderlik büyük umutlarla ülkelerine döndüler. Ancak güçlenen Molla rejimi bunların tümünü imha etti, kitleleri de katliamdan geçirdi. 1979-1982 yıllarında İran’da gelişen bu olayı günümüz Türkiyesi ve AKP ile nasıl bir benzerlik kurulabilir? Türkiye Kürtlerinin böyle bir tuzağa düşmemesi için ne söylemek istersiniz?

Heci Ehmedi-Şah rejiminin yıkılması için, TUDEH, İ-KDP ve Humeyni arasında anlaşma yapılmadı. İran’da solun iktidar olmaması için, Batı’nın desteği ve ABD öncülüğünde Şah rejimi yıkıldı. Batı direk Şah rejimine karşı savaştı ve iktidarı Humeyni’ye teslim etti. Humeyni başkanlığında bütün siyasi örgütler ve diğer mezhepler bertaraf edildi. Bu Amerika’nın istemi idi. Çünkü o dönemde sol büyük bir güce sahipti ve aynı zamanda Sovyetler Birliği ile de sınır komşusu idi. Özellikle Fars Körfezi’nden dolayı İran, Ortadoğu’da jeostratejik açıdan en önemli bölge idi. Zaten Rus Çarı’nın bir sözü var; “Fars Körfezine sahip olan, tüm dünyaya hakim olur.” Anlaşılıyor ki, Humeyni’ye verilen destekte bugün hesaba katılmamıştı.

Dr. Kasımlo ile üç arkadaşı ki, içlerinde ben de vardım, 1978 yılı sonunda İran’a döndük. Politburo, Merkez Komite üyesi ve parti üyelerinden oluşan yaklaşık 30 kişilik bir grup ülkeye döndü
.
Şimdiki Ortadoğu ile 32 yıl önceki Ortadoğu arasında fark var. Aynı değil. O dönemde İran ve Türkiye’nin durumları da şimdiki gibi değildi. Yine o zamanki Doğu Kürdistan şartları ile şimdiki Kuzey Kürdistan şartları da fazla birbirine benzemiyor. O dönemde kriz sadece İran’da idi. Ancak bugün ekonomik ve siyasi kriz yalnız Ortadoğu’da değil bütün dünyada var.

Hülya Yetişen- Avusturya Adalet Bakanlığı Dr. Qasımlo ile ilgili yeni bir soruşturma açtı. Avusturya Yeşiller Partisi’nden milletvekili olan Peter Pilz, İran Cumhurbaşkanı Ahmedinejad’ın eski bir Pasdar (Devrim Muhafızı) olarak Qasımlo cinayetine karıştığıyla ilgili ellerinde önemli belgelerin olduğunu basına açıkladı. Bunun İran’daki yankısı ne oldu? Bu konuda Kürtlerin uluslar arası çapta başlattıkları bir girişim var mı?

Heci Ehmedi-Avusturya Adalet Bakanlığı bu konuda soruşturma başlatamaz. Çünkü onlar bizzat Dr. Abdurrahman Kasımlo’nun katillerini yakaladılar ve İran İslam Cumhuriye’ne teslim ettiler. Önemli bir şahsiyet ve gerçek bir demokrat olan Peter Pilz, Dr. Kasımlo’nun öldürülmesine ilişkin bir belgeyi açıkladı. Ancak İ-KDP desteği ve izni olmadan böyle bir soruşturma açılamaz. İ-KDP yöneticiler, bireysel kaygı ve çıkarları için bu davadan çekildiler. Niye? Bu soruya cevap vermeleri gerekiyor.

Hülya Yetişen- PJAK’ın İran’daki Kürd partilerine ve Kürdistan’ın diğer parçalarına bakış açısı nedir ? PJAK dışında Askeri ve siyasal örgütlenmeler var mı ? Durumları nedir ?

Heci Ehmedi- Kürdistan’da bir sürü siyasi parti var. Her parti ayrı bir program, proje ve stratejiya sahip. Kürt halkı da bu program ve stratejilere göre, mücadele tarzlarına göre kendi partisini belirliyor.

Hülya Yetişen- PJAK ABD’nin ‘terör’ listesinde yer almıyor. Uluslararası ilişkileriniz ne düzeyde ?

Heci Ehmedi- Bizim partimiz daha yeni. Ancak bir çok ülke ile ilişkilerimiz var.

Hülya Yetişen-İran’daki Kürtler ne istiyor? PJAK hangi ihtiyaç temelinde doğdu? Hangi gerekçelerle özerklik talebinde bulunuyorsunuz? Bağımsızlık isteminin uluslararası camiada özerklik talebinden çok daha az kabul gördüğü tezini nasıl değerlendiriyorsunuz? Amerika, Avrupa ve neredeyse bütün dünyanın diş bilediği bir İran’a karşı Kürdler neden bağımsızlık savaşı vermiyor?

Kürdistan ve Kürt halkı, dört devlet arasında bölüştürülmüş durumda. Bütün parçalardaki Kürtlerin kaderi birbirine bağlıdır. Ancak aynı zamanda her parçanın özgünlüğü de vardır. Bu nedenle biz Doğu Kürdistan için Demokratik Konfederalizm istiyoruz. Bu bizce en makul çözüm biçimidir.

Hülya Yetişen- Şimdi Dola Kokê’nin Xırpape denilen alanından Zelê’ye kadar 15 kilometre çapında bir cephe savaşı yürütülüyor. Sizce neden İran birdenbire saldırıya geçti? Türkiye bu savaşa dahil mi?

Heci Ehmedi- Bu saldırı sadece Dola Koke’de ve sadece İran tarafından yapılan bir saldırı değil. Bu saldırı bütün Kürtleri ve Kürtlerin bütün kazanımlarını hedefliyor. Bu saldırıda Kürdistan’ı işgal eden bütün devletler ile, çıkarları bu savaşta olan devletler yer alıyor.

Hülya Yetişen- Bir cephe savaşı biçiminde süren bu savaşta İran ordusuna karşı HRK gerillaları ne tür taktiklerle cevap veriyor? Gerillanın elinde hava ve zırhlı kuvvetlere karşı kullandığı yeni ve etkili teknik var mı? (füze, tanksavar gibi)

Heci Ehmedi- HRK (Hêzên Rojhilita Kurdistanê), gerilla savaşı ile kendine özgü taktiklerle bu saldırılara karşı direniyor. Bu taktiklerle, havadan ve karadan yapılan saldırılara karşı kendilerini başarılı bir biçimde koruyorlar.

Hülya Yetişen- İran ordusunun Xınêrê alanına da saldırdığı haberleri geliyor. HPG’den yapılan açıklamaya göre bu alanın kendi denetimlerinde olduğu söyleniyor? İran bir anda neden hem PKK ve hem de PJAK güçlerine yönelik saldırıya geçti? Her iki cephede de yürüyen çatışmalara ilişkin durumlar nedir

Heci Ehmedi- Bu savaş Türkiye, İran ve Irak’ın ittifakı ile gerçekleşiyor. Bu nedenle hem İran hem de Türkiye eş zamanlı olarak Kürtlere karşı saldırıyı başlattı. Bu saldırılarda İran ve Türkiye’in hiç bir başarısı yoktur. Sonuç Kürtlerin lehinedir. Gün sonunda kazanan Kürtler olmuştur.

Hülya Yetişen- Bu çatışmalı sürecin sonunda nasıl bir durum oluşabilir? “Doğu Kürdistanlı Kürtlerin geleceğini nasıl görüyorsunuz?

Heci Ehmedi- Bu savaşın sebep ve sonucu, az çok Ortadoğu’daki gelişmelere bağlıdır. Doğu Kürdistan’daki mücadelenin başarısı İran halkları ve Kürt halkının başarısı olacaktır.

Hülya Yetişen- Zamanınızı bize ayırdığınız için size teşekkür ediyorum

Heci Ehmedi-Ben de teşekkür ediyorum.

Kurmanci

Kurtejiyan: Sala 1941ê li Rojhilata Kurdistanê gundekî nêzîkî bajarê Mehabadê ji dayik bûme. Di sala 1963ê de min xwendina fakulteyê qedand û bo domkirina xwendinê derketim Ewropayê. Di sala 1976 de min Zanîngeha Pragê di beşa Aboriya Giştî de master temam kir. Sala 1978ê tevî Dr. Qasimlo vegeriyam Îranê û heta sala 1983ê min di rêveberiya Partiya Demokrata Kurdistan-Îranê de nav şoreşê cih girt. Di sala 1983 de dîsa vegeriyam Ewropayê. Di sala 1995 de bûm endamê Parlamentoya Kurdistanê ya Derveyî Welat û heta 1999ê min dom kir. Di sala 1999 de bûm endomê Kongreya Netewî ya Kurdistanê (KNK) û di sala 2004 de jî bûm Serokê Partiya Jiyana Azad a Kurdistanê (PJAK)
.
Hülya Yetişen- Herêma ku wek ‘Kurdistana Rojhilat tê binavkirin hûn dikarin bidin nasîn? Ji kîjan bajaran pêk tê? Serjimêriya kurdên wê derê di nava serjimêriya giştî ya Îranê de çiqas e? Kurd bi kîjan zarevayan daxivin, xwedî kîja mezheb an olê ne? Debar û aboriya wan ser çî ye?

Heci Ehmedi- Rojhilata Kurdistanê ji çar eyaletan pêk tê. Ev jî Îlam, Kirmanşan, Kurdistan û Azerbaycana Rojava ne. Navenda eyaleta Îlamê bajarê Îlam e; navenda eyaleta Kirmanşanê bajarê Kirmanşan e; navenda eyaleta Kurdistanê bajarê Sine (Senendec) û navenda eyaleta Azerbaycana Rojava jî bajarê Ûrmiye ye. Her eyalet ji çend bajar û navçeyan pêk tê. Serjimireya van bajar û eyaletan bi awayakî misoger di destê min de nîne. Kurdên Rojihilata Kurdistanê bi zarevayên kurmancî, soranî, hewramî, lekî û lorî daxivin. Piraniya kurdên Rojhilata Kurdistanê misilman in û ji her du mezheban (şîe û sunî) in. Li aliyê dîtir, li Rojihata Kurdistanê bawermendên olên yaresanî, zerdeştî,cihû, behayî, mesîhî jî hene. Li Rojhilata Kurdistanê gel bi çandinî debara xwe dike.

Hülya Yetişen- Di dîroka Rojhilata Kurdistanê de qala sê qonaxên girîng tê kirin: 1639 Peymana Qesrî Şîrîn, 1946 Komara Mehabadê û 1982 Komara Otonom. Bi kurtî hûn dikarin behsa van qonaxan bikin. Statuya Rojhilata Kurdistanê di dîrokê de û îro çî ye?

Heci Ehmedi- Kurdistan piştî şerê Çaldiranê ya navbera Împaratoriya Osmaniyan û Sefewi ya 1514ê hate dabeşkirin. Ev dabeşkirin, di sala 1639 de bi peymana Qesrî Şîrîn bû resmî. Piştî Şerê Yekemîn ê Cîhanê, parçeyê Kurdistanê ku di bin jêrdestiya Îmaparatoriya Osmaniyan de bû, di navbera Sûriye, Iraq û Tirkiyeyê de hat parvekirin û heta îro wiha maye. Di Şerê Duyemîn ê Cihanê de Îran ji hêla Sovyetan û Brîtanye ve hat dagirkirin. Di nav beşa ku ji hêla Soyetan ve hatibû dagirkirin de, gelê kurd di sala 1946 de karî Kurdistana serbixwe îlan bike û paytext jî Mehabad bû. Komara Mehabadê nêzî salek jiya. Di sala 1982ê de jî ji ber ku kurd di şer de bû, li Kurdistanê otonomî nebû.

Hülya Yetişen- Piştî şoreşa Îranê ya 1979ê, di bin pêşengiya Partiya Demokrata Kurdistan-Îranê de (PDK-Î), bi awayekî fiîlî Kurdistana Xweser hatibû damezrandin. Gelo ev yek çiqas ser piyan ma û ji kîjan herêman pêk dihat? Çawa û çima hilweşiya?

Heci Ehmedi- Di sala 1982 de li Rojhilata Kurdistanê otonomî nebû. Piştî şoreşa gelê Îranê ya sala 1979ê, gelê kurd li Rojihalata Kurdistanê, hewl da ku ji bajarê Selmasê heta dorûberê eyaleta Kirmanşanê rizgar bike. Ji ber vê di sala 1979 de şer di navbera Partiya Demokrata Kurdistan-Îran û rejîma Îranê dest pê kir. Li aliyê dîtir di navbera Partiya Demokrata Kurdistan-Îran û Komele de jî şerekî nevxweyî yê tund derket û gelê kurd bi vê roj bi roj paş ket. Di sala 1985 û 86 de Komara Îslamî ya Îranê di tevahiya Rojhilatê Kurdistanê de kontrol xist destê xwe. Komara Îslamî ya Îranê bi alîkariya partiyên Başûrê Kurdistanê, hêzên partiyên Rojhilata Kurdistanê ji çiyayên sînorê navbera Îran û Iraqê daxistin û 200 kîlometre ji sînorê Îranê dûr xistin.
Bi vê Komara Îslamî ya Îranê xwebawer bû ku îradeya gelê kurd a şorêşê şikandiye. Li hemû gundên Rojhilata Kurdistanê û taxên nav bajaran Paygehên (qereqol) Pasdaran (jandarma) ava kirin. Têkçûna partiyên Rojhilata Kurdistanê îrade û hêviya gelê kurd şikand. Bi destê kurdan Besîc (cerdevan) û sîstema sîxurî û cehştî hat damezrandin. Welatparêz, rewşenbîr û xwendekarên kurd ên zanîngehan di salên 1995 û 96 de, bo daxwazên siyasî ketin nav tevgerê. Wek partiyên berê ne ser bingeha kevneperestî, vê carê li gorî pîvanên modern û ser bingeh û felsefeya Apoîzmê dest bi têkoşîneke nû kirin. Ev tevger di sala 2004 de wek Partiya Jiyana Azad a Kurdistanê (PJAK) ji dayik bû. Jiyakbûna PJAKê hêvî û baweriyeke nû di dilê gelê Kurdistana Rojhilat de çêkir. Keç û kur, ciwanên kurd kom bi kom bo zindîkirina gelê xwe berê xwe dan çiyayên Kurdistanê, nav refên PJAKê.

Hülya Yetişen- Tê gotin ku, ser gotina Xumeynî ya “Kesê ku kurdek bikujê dê here cennetê” bi sedan gundên kurdan hatine bomberankirin û 250 hezar kurd hatin qetilkirin. Hûn dikarin ev bûyer û pêvajoyê vebêjin?

Heci Ehmedi- Rast e, Xumeynî destûreke wiha da û bi hezaran gelê sivîl û pêşmergeyên Kurdistanê şehîd bûn. Bi hezaran Pasdarên Îranê jî hatin kuştin û bi sedan gund hatin wêrankirin. Lê derbarê vê de hejmarên rast di destê min de nîne.

Hülya Yetişen- Rejîma Şah, di encama hevalbendiya TUDEH û PDK-Î ruxiya. Xumeynî bû desthilat û Dr. Qasimlo û gelek rêber vegeriyan welatên xwe. Lê rejîma Mollayan ev hemû tune kirin û gel jî qetil kirin. Ev pêvajoya ku di sala 1982 de li Îranê qewimî, gelo hûn dikarin bi rewşa niha ya Tirkiye û AKP (Partiya Dad û Geşêpêdanê) muqayese bikin. Bo ku kurdên Tirkiyeyê nekevin xefkeke wiha hûn dixwazin çi bêjin?

Heci Ehmedi- Bo hilweşandina rejîma Şahê, tu peymanek di navbera TUDEH, PDK-Îran û Xumeynî de nebû. Bo ku li îranê çep nebe desthilat, bi destê hêzên Rojava û bi pêşengiya Amerîkayê rejîma Şah hate hilweşandin. Rojavayê li dijî rejîma şah şoreş kir û radestî Xumeynî kir. Bi serokatiya Xumeynî bi destê mezheban hemû çepên Îranê hatin paqîjkirin. Ev yek daxwaza Amerîkayê bû. Ji ber ku wê demê li Îranê çep xwedî hêzeke mezin bû di heman demê de digihîşt sînorê Sovyetan. Bi taybet ji ber kendava Basrayê (Fars) jî Îran di warê jeostratejiyê de li Rojhilata Navîn girîngtirîn welat e. Hê di berê de Çarê Rûs gotiye, “Kî hakimê Kendava Farsê be, ew hakimê Cihanê ye.” Bi destê îslamiyan çep paqij kirin û radestî Xumeynî kirin. Diyar e ku hesabê Xumeynî ya îro nehatibû kirin.
Doktor Qasimlo û sê hevalên xwê ku ji wan yek ez bûm, di dawiya sala 1978ê ji Ewropayê vegeriyan Îranê. Endamê Polîtburo û Komîteya Navendî û hinek endamên partiyê ku nêzîkî sih kes bûn bi rêya Iraqê vegeriyan Îranê.
Rojhilata navîn a îro wek Rojhilata Navîn a 32 sal berê ye.Wê demê Rewşa Tirkiye û Îranê jî cihê bû. Ew dema Rojhilata Kurdistanê û îroya Bakurê Kurdistanê ne wek hev in. Bi giştî rewşa kurdan a wê demê û ya niha naye muqayesekirin. Wê demê tenê li Îranê qeyran hebû. Lê îro hemû cihan bi taybet jî Rojhilata Navîn di nav qeyrana siyasî û aborî de ye.

Hülya Yetişen- Wezareta Dadê ya Awisturyayê derbarî bûyera Dr. Qasimlo de lêpirsîneke nû vekir. Parlamenterê Partiya Keskan a Awisturyayê Peter Pilz da xuyakirin ku di destê wan de belgeyên girîng ku Serokomarê Îranê Ahmedînejad wek endamê ‘Muhafizên Şoreşê’ beşdarî vê bûyerê bûye, hene û ji çapemeniyê re aşkere kirin. Gelo vê yekê li Îranê çawa deng veda? Derbarê vê de kurdan di asta navneteweyî de çi kirin?

Heci Ehmedi- Wezareta Dadê ya Awisturyayê nikare derbarê vê mijarê de lêpirsîneke nû veke. Ji ber ku wan bi xwe qatilên Doktor Qasimlo girtin û radestî Komara Îslamî ya Îranê kirin. Kesayetekî naskirî û demokrateke mezin û alîgirê mafên mirovan ê Awisturayê Peter Pilz belgeyeke rast û girîng derxist holê, lê bê alîkarî û destûra Partiya Demokrata Kurdistan-Îranê lêpirsîneke nû nayê destpêkirin. Rêveberên PDK-Îranê ji ber berjewendiyên xwe yên şexsî xwe ji dozê kişandin. Gelo jibo çi? Divê bersivên vê pirsê bête dayîn.

Hülya Yetişen- Nêrîna PJAKê bo partiyên kurd ên li Îranê çawa ye û çawa li parçeyên dîtir dinêre. Derveyî PJAKê li Îranê rêxistinên leşkerî û siyasî yên kurdan hene? Rewşa wan çawa ye?

Heci Ehmedi- Bersiv: Li Kurdistanê partiyên siyasî pir in. Her partiyek bername, proje û stratejiya xwe heye. Gelê kurd li gorî bername, stratejî û şêweya xebata wan partiyan, partiya xwe hildibijêr.

Hülya Yetişen- PJAK di lîsteya ‘terorê’ ya Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê (DYA) de nîne. Gelek caran behsa piştgiriya DYA bo PJAKê tê kirin. Gelo pêwendiyên we yên navneteweyî çawa ne?

Heci Ehmedi-Partiya me hê nû ye. Lê pêwendiyên me bi gelek welatan re hene.

Hülya Yetişen- Kurdên li Îranê çi dixwazin? Partiya Jiyana Azad a Kurdistanê (PJAK) ji ber çi pêwîstiyê hate damezrandin? Ser kîjan bingehan hûn daxwaza xweseriyê dikin? Bi mînakan tê nîşandayîn ku, daxwaza serxwebûnê di asta navneteweyî de ji daxwaza xweseriyê hê zêdetir piştgirî dibîne, gelo hûn vê tezê çawa dinirxînin. Amerîka û Ewropa û hema bêje hemû cihan li dijî Îranê ye, gelo di vê rewşê de kurd bo çi şerê serxwebûnê nameşînin?

Heci Ehmedi- Kurdistan û gelê kurd li ser çar welatan hatiye dabeşkirin. Çareseriya pirsa kurdî ya hemû parçeyan bi hev re girêdayiye. Lê di heman demê de çareseriya her parçeyê jî cûda ye. Ji ber vê em Konfederalîzma Demokratîk bo Kurdistana Rojhilat wek baştirîn şêweya çareserî dibînin.

Hülya Yetişen- Ji Xirpapê, Dola Kokê heta Zelê qasî 15 kîlometrê dirêjahiyê de şerê cepheyê tê meşandin. Bi ya we, çima Îran ji nişka ve dest bi êrişê kir? Gelo Tirkiye di vê êrişê de heye?

Heci Ehmedi- Ev êriş tenê li ji hêla dewleta Îranê ve û tenê li Dola Kokê nîne. Ev êriş hemberî gelê kurd û hemberî hemû destkeftiyên hemû parçeyên Kurdistanê hatiye kirin. Di vê êrişê de hemû dewletên ku Kurdistan dagir kiriye û hin welatên dîtir hene.

Hülya Yetişen- Di nava vê şerê cepheyê de hemberî Artêşa Îranê gerîlayên Hêzên Rojhilata Kurdistanê (HRK) bi kîjan taktîkan bersiv didin? Di destê gerîlayan de hemberî balefirên şer û wesayîtên bizirx de fuze û çekên giran hene?

Heci Ehmedi- HRK (Hêzên Rojhilita Kurdistanê), bi şerê partîzanî û bi şêweya taktîkên xwe yên taybet hemberî êrişan xwe diparêze. Di encama wan êrişan ku heta niha bi rêya bejahî û hewayî hatiye kirin de, bi van taktîkan bi awayekî serkeftî xwe diparêzin.

Hülya Yetişen- Tê ragihandin ku, Artêşa Îranê li herêma Xinêre-Xakurkê jî dest bi êrişê kiriye. HPG (Hêzên Parastina Gel) da xuya kirin ku ev dever di bin kontrola wan de ne. Gelo bo çi Îran ji nişka ve hemberî PKK û PJAKê dest bi operasyonê kir? Rewşa pevçûnên ku li her du alî jî dimeşin çawa ne?

Heci Ehmedi- Ev şer bi hevpeymaniya Îran, Tirkiye û Iraqê tê meşandin. Ji ber vê ye ku Tirkiye û Îranê her yek di aliyê xwe de di heman demê de dest bi êrişê kirin. Di vê şerê de çi serkeftiya Îran û Tirkiyeyê nîne û bi serkeftiya kurdan encam bûye. Di dawiya rojê de jî serkeftin a gelê kurd e.

Hülya Yetişen- Di ecama vê pêvajoya şer de, gelo dê rewşaka çawa derkeve holê? Hûn sibêroja kurdên Rojhilata Kurdistanê çawa dibînin?

Heci Ehmedi- Baredoxa vê şerê kêm û zêde bi rewşa Rojhilata Navîn re jî girêdayiye. Serkeftin û azadiya Rojhilata Kurdistanê, serkeftina gelên Îranê û ya gelê Kurd e.

Hülya Yetişen- Gellek spas u ez ji wera serkefin dixwazim

Heci Ehmedi-Eji ji wera gellek spas dikim.

Sorani
پرسیارەکان
سی ڤی ( ناسینی خۆت بە کورتی ) و فۆتۆگرافێک
ج- ساڵی 1941 له‌ گوندێکی نزیک شاری مهاباد له‌ دایک بوم. ساڵی 1963 ده‌بیرستان( به‌که‌لۆری)م ته‌واو کردوه‌. 1964 بۆ ده‌رس خوێندن هاتوم بۆ ئۆروپا. سالی 1976 له‌ زانستگای پراگ ماسته‌رم له‌ ئابوری کشت وکاڵ وه‌رگرتوه‌. ئاخری ساڵی 1978 له‌ گه‌ڵ دوکتور قاسملو گه‌راینه‌وه‌ بۆ ئێران، تاساڵی 1983 له‌ رێبه‌رایه‌تی حیزبی دێموکراتی کوردستانی حێران دا به‌شداری شۆرش بوم. ساڵی 1983 گه‌رامه‌وه‌ بۆ ئۆروپا. ساڵی 1995 بوم به‌ ئه‌ندامی پارلمانی کوردستان له‌ده‌ره‌وه‌ی وڵات تا ساڵی 1999. له‌ ساڵی 1999 را بومه‌ ئه‌ندامی کۆنگره‌ی نه‌ته‌وه‌ی کوردستان (ک ن ک). له‌ ساڵی 2004 را بۆمه‌ سه‌رۆکی پارتی ژیانی ئازادی کوردستان .
ئەو هەرێمەی کە وەک ڕۆژهەلاتی کوردستان دەناسێ دەکرێ پێناسە بکەن ؟ لە کامە شار پێک هاتووە ؟ ژمارەی دانیشتوانی ئەو شارانە چیە ؟ ژمارەی دانیشتوانی کورد لە نێو ئەو دانیشتوانەدا چیە ؟ کوردەکان بە چ زاراوەیەک قسە دەکەن؟ باوەڕیان بە چ ئاین و مەزهەبێک هەیە ؟ پشت بە چ کەرتێکی ئابوری دەبەستن ؟
ج- رۆژهه‌ڵاتی کوردستان له‌ چوار ئوستان( ئه‌یاله‌ت)ی ئیلام، کرمانشان، کوردستان، ئازه‌ربایجانی رۆژئاوا پێک هاتوه‌. مه‌رکه‌زی ئوستانی ئیلام شاری ئیلام، مه‌رکه‌زی ئوستانی کرمانشان شاری کمانشان، مه‌رکه‌زی ئوستانی کوردستان شاری سه‌نه‌نده‌ج( سنه‌ )، ومه‌رکه‌زی ئوستانی ئازه‌ربایجانی رۆژئاوا شاری ئورمیه‌ یه‌. هه‌ر ئوستانه‌ی چه‌ندین شار وشاروچکه‌ی تێدایه‌. نفوسی ئه‌وشارانه‌ یان نفوسی ئوستانه‌کان به‌رونی له‌ به‌ر ده‌ستم دانین. کورده‌کان له‌ رۆژهه‌ڵاتی کوردستان به‌ زاراوه‌کانی کرمانجی، سۆرانی، هه‌ورامی، له‌کی، ڵۆری ده‌دوێن. پرانی گه‌لی کورد له‌ رۆژهه‌ڵاتی کوردستان موسیلمانن، هه‌ردوک مه‌زهه‌بی شیعه‌ وسوننی. سه‌ره‌رای موسیلمان ئایین وئاینزای تریش وه‌ک یارسان، زه‌رده‌شتی، یه‌هودی، به‌هایی، مه‌سیحی له‌ رۆژهه‌ڵاتی کوردستان ده‌ژین. ئابوری کوردستان زیاترهه‌ر به‌شێوه‌ی کلاسیک له‌رێگه‌ی کشت وکاڵه‌وه‌ به‌رهه‌م دێ.
باس لە سێ قۆناغی گرنگ دەکرێ لە رۆژهەلاتی کوردستان : پەیماننامەی قەسری شیرین لە رێکەوتی ١٦٣٩ ، کۆماری مهاباد لە ١٩٤٦ و ئۆتۆنۆمی کوردستان ساڵی ١٩٨٢ . دەکرێ بە کورتی باسی هەریەک لەوانە بکەی ؟ پێگەی ڕۆژهەڵاتی کوردستان لە ئەمرۆ و ، ڕابردوودا چی بووە ؟
ج. کوردستان پاش شه‌ری چالدیران له‌ نێوان ئیمپراتیوی عوسمانی و سه‌فه‌وی سالی 1514 له‌ نێوان ئێران وتورکیه‌ دابه‌شکرا وئه‌و دابه‌ش کردنه‌ ساڵی 1639 له‌قه‌سری شیرین به‌ ناوی په‌یمانی قه‌سری شیرین واژۆ کرا. پاش شه‌ری یه‌که‌می جیهانی ئه‌و به‌شه‌ی کوردستان که‌ له‌ ژێر ئیمپراتۆری عوسمانی دابو له‌ نێوان تورکیه‌ و عێراق وسوریه‌ دابه‌شکرا، تا ئیمرۆ هه‌روا ماوه‌ته‌وه‌. له‌ شه‌ری دوهه‌می جیهانی دا، ئێران له‌ لایه‌ن سۆڤیه‌ت وئینگلستانه‌وه‌ داگیر کرا. له‌وبه‌شه‌ی که‌ له‌ژێر ده‌ستی سۆڤیه‌ت دابو گه‌لی کورد توانی ساڵی 1946 کۆماری کوردستان که‌ پێته‌خته‌که‌ی شاری مهاباد بو دامه‌زرێنێ، ئه‌وکۆماره‌ توانی نزیکه‌ی ساڵێک ده‌وام بێنێ. سالی 1982 له‌ رۆژهه‌ڵاتی کوردستان ئۆتۆنۆمی نه‌بوه‌، به‌لکو کورد له‌ شه‌ر دابوه‌.
ساڵی 1982 کورد له‌ رۆژهه‌ڵاتی کوردستان ئۆتۆنۆمی نه‌بوه‌. پاش شۆرشی گه‌لانی ئێران ساڵی 1979 گه‌لی کورد له‌رۆژهه‌ڵاتی کوردستان ئه‌و هه‌له‌ی بۆ روخسا که‌ له‌ باشوری شاری سه‌لماسه‌وه‌ تا ده‌وروبه‌ری کرمانشان بخاته‌ ژێر ده‌سه‌ڵاتی خۆی. دیاره‌ هه‌ر له‌ساڵی 1979 را شه‌ر له‌ نێوانی کۆماری ئیسلامی وکورده‌کان به‌رێبه‌ری حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران ده‌ستی پێکرد، له‌ لایه‌که‌وه‌ به‌ هۆی تاکتیکی نادروستی شه‌رێ جه‌بهه‌یی وله‌لایه‌که‌وه‌ به‌هۆی شه‌رێکی توندی ناو خۆیی له‌ نێوان حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران وحیزبی کۆمه‌ڵه‌ دا، گه‌لی کورد ‌رۆژ به‌رۆژ له‌ پاشه‌کشه‌ی دا، تا ساڵه‌کانی 1985 و86 کۆماری ئیسلامی توانی ته‌واوی رۆژهه‌ڵاتی کوردستان بخاته‌وه‌ ژێر کۆنترۆڵی خۆی. کۆمارئیسلامی ئێران به‌یارمه‌تی حیزبه‌کانی باشوری کوردستان توانی حیزبه‌کانی رۆژهه‌ڵاتی کوردستان له‌ چیاکانی سه‌ر سنوری نێوان ئێران وعێراقیش دور بخاته‌وه‌، تا 200 کیلۆمه‌تر له‌ سنوری ئێرانیان دور بخاته‌وه‌. کۆماری ئیسلامی ئێران ئیتر باوه‌ری به‌وه‌ هێنا که‌ شۆرشی کورد و ئیراده‌ی کوردی بۆ هه‌میشه‌ تێکشکاندوه‌. له‌ زوربه‌ی گونده‌کان وهه‌مو گه‌ره‌کی شاره‌کان ده‌ستی کرد به‌ دامه‌زراندنی پایه‌گای پاسداران، و هه‌ر وه‌ها له‌ تێکشکان وپاک کردنه‌وه‌ی حیزبه‌کانی کوردی له‌ رۆژهه‌ڵاتی کوردستان که‌لکی وه‌رگرت، ئیراده‌ی کوردی شکاند، وهیوا و هومێدی کوردی تێکروخاند، ده‌ستی کرد به‌ دامه‌زراندنی به‌سیج وسیسته‌می سیخوری و جاشایه‌تی له‌ ناو گه‌لی کورد دا. نیشتمانپه‌روه‌ران و روناکبیران وبه‌تایبه‌تی ته‌ڵه‌به‌کانی کورد له‌ هه‌مو زانستگا کانی ئێران له‌ساڵه‌کانی 1995 و96 را ده‌ستیان کرد به‌ جموجۆڵی سیاسی، به‌ڵام ئه‌مجاره‌یان ئیتر نه‌ک وه‌کو شۆرشه‌کانی تر له‌سه‌ر بنه‌مای ته‌حه‌سوب وخورافات وئیحساسات، به‌ڵکو له‌سه‌ربنه‌مای زانستی وبه‌شێوه‌یه‌کی سه‌ر ده‌میانه‌ ومۆدێرن قۆڵیان لێ هه‌ڵماڵی وده‌ستیان کرد به‌کار وخه‌باتی سیاسی وخۆ په‌روه‌رده‌ کردن و خۆئاماده‌کردن له‌ پێناو دروستکردنی حیزبێکی سه‌رده‌میانه‌ ومۆدێرن به‌ ئیدیۆلۆژی وفه‌لسه‌فه‌ی ئاپۆئیزم. تا ساڵی 2004 ئه‌و حیزبه‌ دلخۆازه‌ی گه‌لی کورد به‌ نێوی پارتی ژیانی ئازادی کوردستان(پژاک) له‌دایک بو. به‌ له‌دایک بونی پژاک ئومێد وهیوایه‌کی تازه‌ له‌ دڵی گه‌لی کورد له‌رۆژهه‌ڵاتی کوردستان دا سه‌ری هه‌ڵدا. گه‌نجانی کورد کچ وکور پۆل پۆل رویان کرده‌ چیاکان و پژاک یان به‌و رۆژه‌ گه‌یان که‌ ئیتربۆته‌ هۆی زیندوبونه‌وه‌ی گه‌لی خۆی.

لە دوای شۆڕشی ئێران لە ساڵی ١٩٧٩ بە پێشەنگی حزبی دیموکراتی کوردستانی –ئێران ئۆتۆنۆمیەکی کوردستان بەکردەیی پێک هات . ئەو پێکهاتەیە چەند توانی لەسەر پێ بمێنێ ؟ چ هەرێمی لە خۆدەگرت؟ چۆن و بە چ هۆکارێک هەڵوەشایەوە ؟
ج- ئه‌و پرسیاره‌ ، له‌پرسیاری پێشودا وڵامدراوه‌ته‌وه‌.
لەسەر گوتەیەکی خومەینی کە کێ کوردێک بکوژێ دەچێتە بەهەشت باس لەوە دەکرێ کە سەدان گوندی کورد بۆردومان کران و ٢٥٠ هەزار کورد کوژران. دەکرێ باسی ئەو ڕووداوانە و ئەو قۆناغە بکەن ؟
ج- راسته‌ خومه‌ینی ده‌ستوری جیهادی دا وبه‌ هه‌زاران خه‌لکی سیویل وبه‌ هه‌زاران پێشمه‌رگه‌ شه‌هید بون وبه‌هه‌زاران پاسداری ئێرانی کوژران وبه‌سه‌دان گوند وێران کران. به‌ڵام له‌وباره‌وه‌ ئامارێکی ده‌قیق له‌ده‌ست دانیه‌.

لە ئەنجامی هاوپەیمانی تودە ، کەدەپە ئیران و ، خومەینی ، ڕژێمی شا ڕوخا و ، خومەینی هاتە سەر دەستەڵاتداری ، دکتۆر قاسملۆ و زۆرێک لە رێبەرەکانیان بەو ئومێدەوە گەڕانەوە وڵاتەکەیان . پاش ئەوە رژێمی مەلاکان ئەوانیان هەموو پاکتاو کرد ، کۆمەڵکوژیشیان لە بەرامبەر بنکە جەماوەریەکانیان ئەنجام دا . لە ساڵی ١٩٧٩-١٩٨٢ ئەو ڕوداوانە کەوتەوە ، دەکرێ چۆن بەم قۆناغەی ئیستای تورکیا و ئاکەپەی بچوێنن ؟ بۆ ئەوەی کوردەکان نەکەونە تەڵەیەکی بەم هەمان شێوەیە دەکرێ چی بگوترێ ؟
ج- بۆ روخانی رێژیمی شای ئێران هیچ په‌یمانیک له‌ نێوان حیزبی توده‌ و که‌ده‌په‌ و خومه‌ینی نه‌بوه‌. روخانی رێژیمی شای به‌ ده‌ست تێوه‌ردانی رۆژ ئاوا به‌سه‌رۆکایه‌تی ئامریکا بۆ له‌ناوبردنی هێزی چه‌پ له‌ ئێران بو. رۆژئاوا شۆرشه‌که‌یان دژی رێژیمی شا به‌گه‌لانی ئێران کرد ودایان به‌ ده‌ست خومه‌ینی. و به‌ده‌ستی مه‌زهه‌بێکان به‌سه‌رۆکایه‌تی خومه‌ینی هه‌مو چه‌په‌کانیان پاکتاو کرد. ئه‌وه‌ ویستی ئامریکا بو، چون ئه‌وکات چه‌پ له‌ ئێران زۆر به‌هێز بو و هاو سنوری ئه‌وکاته‌ی سۆڤیه‌ت بو، و ئێرانیش له‌لایه‌ک له‌باری ژێئۆستراتێژێوه‌، وبه‌تایبه‌تی به‌هۆی خه‌لیجی فارسه‌وه‌ گرینگترین وڵاتی رۆژهه‌ڵاتی ناوینه‌. کاتی خۆی تزاری روس گوتویه‌تی هه‌ر که‌س خه‌لیجی فارسی له‌ده‌ست دابێ ده‌توانێ حکومه‌تی دونیا بکا. به‌ ئیسلامێکان چه‌په‌کانیان پاکتاو کرد وراده‌ستی خومه‌ینیان کرد. دیاره‌ حیسابی ئه‌ورۆ‌یان بۆ خومه‌ینی نه‌کردبو.
دوکتور قاسلو و سێ هه‌والی وی که‌ یه‌کیان من بوم ئه‌وکاته‌ یانی ئاخری ساڵی 1978 له‌ئۆروپارا گه‌راینه‌وه‌ بۆ ئێران، و ئه‌ندامانی ده‌فته‌ری سیاسی وکۆمیته‌ی ناوه‌ندی و هێندێک له‌ ئه‌ندامانی حیزب که‌ نزیکه‌ی بیست سی که‌سێک ده‌بون و به‌ساڵان بو په‌ره‌وازه‌ی عێراق ببون گه‌رانه‌وه‌ بۆ ئێران.
نه‌ رۆژ هه‌ڵاتی ناوینی ئیمرۆ وه‌ک رۆژهه‌لاتی ناوینی 32 ساڵ به‌رێیه‌ نه‌ ئه‌وبارودۆخه‌ی ئیستای تورکیه‌ وئه‌وکاتی ئێران ونه‌ وه‌زعی ئه‌وکاته‌ی رۆژهه‌ڵاتی کوردستان وئیمرۆی باکوری کوردستان له‌ هیچ بارێکه‌وه‌ وه‌ک یه‌ک ناچن، وبه‌تایبه‌تی وه‌زعی کورد به‌گشتی ئیمرۆ له‌گه‌ڵ وه‌زعی کوردی ئه‌وسه‌رده‌م پێکه‌وه‌ مقایسه‌ ناکرێن. ئه‌وکات ته‌نیا ئێران توشی قه‌یران ببو، ئیمرۆ دونیا وبه‌تایبه‌تی ته‌واوی رۆژهه‌ڵاتی ناوین گرفتاری قه‌یرانی سیاسی، ئابوری بوه‌.

وەزارەتی دادی ئوترێش لەسەر کوشتنی دکتۆر قاسملۆ لێپرسینەوەیەکی نوێی کردەوە . پیتەر پلزی پەرلەمانتاری سەر لیستی پارتی سەوز رایگەیاند کە بەڵگەی گرنگی لە دەستدایە لە تێوەگلانی سەرۆک کۆماری ئیسلامی ئیران ئەحمەدی نەژاد وەک پاسدارێکی کۆن ( محافەزەکارێکی شۆڕش ) لەو تاوانە بۆ دەزگاکانی ڕاگەیاندن ئاشکرا کرد. ئەو بەڵگانە چ دەنگدانەوەیەکی هەبوو لە ئێران ؟ داخۆ کورد هیچ دەسپێشخەریەکیان لە ئاستی نێونەتەوەیی دا لەو بارەیەوە ئەنجام داوە ؟
ج- وه‌زاره‌تی دادی ئوتریش ناتوانێ لێپرسێنه‌وه‌یه‌کی نوێ بکاته‌وه‌، چونکی وه‌زاره‌تی دادی ئوتریش بۆ خۆی قاتله‌کانی دوکتور قاسملوی به‌ لێ زانینه‌وه‌ راده‌ستی کۆماری ئیسلامی کردۆته‌وه‌. پێته‌ر پیلز که‌سایه‌تێکی ناسراو ودێموکراتێکی گه‌وره‌ ولایه‌نگرێکی زانای مافی مرۆڤی ئوتریشه‌ و زۆر به‌ڵگه‌ی هاشاهه‌ڵنه‌گرو راست ودروستیشی له‌ لایه‌، به‌ڵام ئه‌و به‌ ته‌نیا سه‌ربه‌خۆ، بێ پشتیوانی وئیزنی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران ناتوانێ لێپرسینه‌وه‌یه‌کی تازه‌ ده‌ست پێبکاته‌وه‌، سه‌رانی حیزبی دێموکرات کاتی خۆی دادگای تیرۆری دوکتور قاسملویان له‌ پێناوی مه‌سڵه‌حه‌ت وبه‌رژه‌وه‌ندی شه‌خسی خۆیان کێشاوه‌. بۆچی؟ له‌ پێناوی چی؟ ئه‌و پرسیارانه‌ ده‌بێ مێژو وڵامیان بداته‌وه‌!!!

کوردەکانی ئێران چیان دەوێ ؟ داوای ئۆتۆنۆمی ( خۆسەری ) تان لە ئیران هەیە ؟ هۆکاری سەرەکی داخوازیتان بۆ خۆسەری چیە ؟
ج- ئێران وڵاتێکی فره‌نه‌ته‌وه‌یه‌، ئێمه‌ وه‌کو پارتی ژیانی ئازادی کوردستان سیسته‌می کۆنفیدرالیزمی دێموکراتیک بۆ ئێران به‌ گونجاوترین چاره‌سه‌ری ده‌زانین. که‌ هه‌مو نه‌ته‌وه‌کان بتوانن به‌ فه‌رهه‌نگ وکولتور وزمان وناسنامه‌ی خۆیان، له‌ هه‌مو بواره‌کانی سیاسی وکۆمه‌ڵایه‌تی وفه‌رهه‌نگی ئابوری ئاینی به‌ مافی وه‌ک هه‌وی له‌ ولاتی خۆیان دا پێکه‌وه‌ بژین.
دیدی پەژاک بۆ پارتە کوردیەکانی ئێران و پارتەکانی پارچەکانی تری کوردستان چیە ؟ بەدەر لە پەژاک داخۆ ڕێکخراوەی تری سیاسی و سەربازی تر هەیە ؟ بارودۆخیان چیە ؟
ج- له‌ کوردستان حیزبی سیاسی زۆرن. هه‌ر حیزبه‌ی به‌رنامه‌و پرۆژه‌و ستراتێژی خۆی هه‌یه‌. خه‌ڵکی کوردستان به‌ پێی به‌رنامه‌ وپرۆژه‌و ستراتێژی وشیوه‌ی خه‌باتی ئه‌و حیزبانه‌، حیزبی دڵخوازی خۆیان هه‌ڵده‌بژێرن.
پەیوەندیە نێودەولەتیەکانتان لە چ ئاستێکدایە ؟
ج- ئێمه‌ حیزبێکی گه‌نجین، به‌ پێی ته‌مه‌نی خۆمان پێوه‌ندیمان له‌گه‌ڵ زۆر وڵاتان هه‌یه‌.
بۆچی کورد لە کاتێکدا کە ئەمەریکا و ، ئەوروپا و نزیکەی هەموو جیهان لە دژی ئێران ، بۆ سەربەخۆیی خۆی شەڕ ناکات ؟
ج- کوردستان وگه‌لی کورد به‌سه‌ر چواروڵاتان دا دابه‌شکراوه‌، چاره‌سه‌ری کێشه‌ی کورد له‌ لایه‌که‌وه‌ پێکه‌وه‌ گرێدراوه‌، و له‌هه‌مان کاتدا چاره‌سه‌ری له‌ هه‌ر یه‌ک له‌و وڵاتانه‌دا جیاوازه‌، بویه‌ ئێمه‌ کۆنفیدرالیزمی دێموکراتیک بۆ رۆژهه‌ڵاتی کوردستان به‌ باشترین شێوه‌ی چاره‌سه‌ری ده‌زانین.

ئێستا لە دۆڵەکۆکێ ، خرپاپێ تا زەلێ نزیکەی ١٥ کم شەڕی بەرەیی هەیە ، بۆ ئێستا ئێران هێرش دەکاتە سەرتان ؟ داخۆ تورکیا بەشدارە لەو شەڕەدا ؟
ج- ئه‌و هێرشه‌ ته‌نیا له‌ لایه‌ن ئێرانه‌وه‌، وهه‌ر وه‌ها ته‌نیا له‌ دۆڵه‌ کۆکی تا زه‌لێ نیه‌، ئه‌و هێرشه‌ له‌سه‌ر گه‌لی کورد وله‌سه‌ر ده‌سکه‌وته‌کانی گه‌لی کورد به‌تێکرایی له‌ هه‌مو پارچه‌کانی کوردستانه‌. وله‌و هێرشه‌دا هه‌مو داگیرکه‌رانی کوردستان وهێندێک وڵاتی خاوه‌ن به‌رژه‌وه‌ندی له‌و ناوچه‌دا به‌شدارن.
هەرەکە بە چ تاکتیکێک وەلامی ئەو هێرشە بەرەییانەی ئیران دەداتەوە ؟ داخۆ گەریلا لە دژی هێڕشی ئاسمانی و زەمینی تەکنیکی خۆپاراستنیان هەیە ؟ ( وەک رۆكێت ، دژە تانک و هتد ) ؟
ج- هه‌ره‌که‌ به‌شه‌ری پارتیزانی وبه‌شێوه‌ی تاکتیکی تایبه‌تی خۆی به‌رگری له‌و هێرشانه‌ ده‌کا. له‌ ئاکامی ئه‌و هێرشانه‌ی که‌ تا ئێستا چ له‌ رێگه‌ی به‌ژایی وچ هه‌وایی کراوه‌ته‌ سه‌ریان توانیویانه‌ به‌ پێی ئه‌و تێکنیک وئه‌و تاکتیکانه‌ی که‌ هه‌یانه‌ زۆر سه‌ر که‌وتوانه‌ خۆیان بپارێزن.
لە هەرێمی خنێرەوە هەواڵی هێرشی ئەرتەشی ئێران دێت . بە پێی ئەو لێدوانەی هەپەگە ڕایگەیاندووە ئەو هەرێمانە لە ژێر کۆنترۆڵی ئەواندایە ؟ ئیران بۆ چی لەیەک کات دا هەم هێرشی کردە سەر پەژاک و هەم پەکەکە ؟ دۆخی ئەو شەرە چیە لە هەردوو لایەنەوە ؟
ج- ئه‌و شه‌ره‌ به‌ هاوپه‌یمانی ئێران وتورکیه‌ و عێراق کرا، بۆیه‌ تورکیه‌ وئێران پێکه‌وه‌ وهاو کات له‌هه‌ر دولاوه‌ ئه‌و هێرشه‌یان ده‌ست پێکرد. دۆخی ئه‌وشه‌ره‌ تا ئێستا هیچ ده‌سکه‌وتێکی بۆئێران وتورکیه‌ تێدانه‌بوه‌، وبه‌قازانجی کورد ته‌واو بوه‌. وله‌دوا رۆژیشدا سه‌رکه‌وتن هی گه‌لی کورده‌.
چ بارودۆخێک دەردەکەوێ لە ئەنجامی ئەو شەڕەوە ؟ ئایندەی کوردەکانی رۆژهەلاتی کوردستان چۆن دەبینن ؟
ج- بارودۆخی ئه‌وشه‌ره‌ که‌م وزۆر گرێدراوه‌ به‌وئاڵوگۆرانه‌ی رۆژهه‌ڵاتی ناوینیش، وسه‌رکه‌وتن وئازادی له‌ رۆژهه‌ڵاتی کوردستان وله‌ ئێران هی گه‌لانی ئێران و هی گه‌لی کورده‌.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s